محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
153
خلاصة الحكمة ( فارسى )
حبّ بلسان ، از هر يك ، سه مثقال ؛ دارچينى هشت مثقال ؛ سليخه شانزده مثقال ؛ عصارهء غافث ، كاشم ، بزر حندقوقى ، قنه ، صمغ اللوز ، از هر يك ، چهار مثقال ؛ افيون ، بزر البنج الابيض ، از هر يك ، شش مثقال ؛ ادويه را كوفته ، بيخته و آنچه خيساندنى است در شراب ريحانى يا جمهورى يا نبيذ زبيب يا عسل خيسانيده ، با سه وزن ادويه ، عسل كف گرفته ؛ سرشته ، استعمال نمايند بعد شش ماه . قدر شربت او يك درهم است با آب گرم ، جهت سنگ مثانه و گرده و به آب كرفس و رازيانه جهت درد معده و كبد به ماء الاصول و جهت نقرس و درد مفاصل به قدر يك نخود هر روز قبل از طعام به آب گرم . « 1 » دهن بان / دهن حبّ البان دهن حبّ البان : كه به هندى « بكاين » نامند ؛ جالى و محلّل و جهت درد گوش و دوى و طنين و رفع ثآليل و شقاق مزمن كه از سردى عارض شده باشد و نرم كردن عصب و درد دندان و اوجاع بارده و فالج و امثال آن و تحليل ورم جگر و سپرز و بواسير ، و با مصطكى جهت قى بلغمى ، و با عنبر جهت نزلات بارده و سردى دماغ و جرب و حكّه و تقشر جلد و قلع آثار قروح نافع . و آشاميدن يك مثقال آن با آب و عسل مهيج قى و مسهل و با آب و سركه جهت تنقيهء جگر و سپرز و پنج درم آن مسهل رطوبات رقيقه . و مضرّ : معده . و مصلحش : انيسون است و چون داخل طيوب كنند متكرّج نمىشود . صنعت آن : بگيرند حبّ البان هر قدر كه خواهند و مقشر نموده ، كوفته ، اندك آب گرم بر آن پاشيده ، فشار داده ، دُهن از آن استخراج نمايند . « 2 » دهن حبّ الآس دهن حبّ الآس : براى رويانيدن موى و مقوى موى و سياه كنندهء آن و سخت كننده و مقوى اعصاب است .
--> ( 1 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 305 . ( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 86 .